Heidelbergse Catechismus

Informatie

Over de Catechismus

Wat is uw enige troost in leven en sterven?

Dat ik met lichaam en ziel, in leven en sterven¹, het eigendom ben, niet van mijzelf², maar van mijn trouwe Heiland Jezus Christus³. Want Hij heeft met zijn kostbaar bloed voor al mijn zonden volkomen betaald⁴ en mij uit alle macht van de duivel verlost⁵.
Hij bewaart mij zo⁶, dat zonder de wil van mijn hemelse vader geen haar van mijn hoofd kan vallen⁷, ja zelfs zo, dat alles dienen moet tot mijn heil ⁸.
Daarom geeft Hij mij door zijn Heilige Geest ook zekerheid van het eeuwige leven⁹ en maakt Hij mij van harte bereid om voortaan voor Hem te leven¹⁰.

¹ Rom. 14:8; 1Tes. 5:9, 10. ² 1Kor. 6:19, 20. ³ 1Kor. 3:23; Tit. 2:14. ⁴ 1Pet. 1:18, 19; 1Joh. 1:7; 1Joh. 2:2, 12. ⁵ Joh. 8:34-36; Heb. 2:14, 15; 1Joh. 3:8. ⁶ Joh. 6:39; 10:27-30; 2Tes. 3:3; 1Pet. 1:5. ⁷ Mat. 10:29, 30; Luc. 21:18. ⁸ Rom. 8:28. ⁹ Rom 8:16; 2Kor. 1:22; 5:5; Ef. 1:13, 14. ¹⁰ Rom. 8:14; 1Joh. 3:3.

Wat moet u weten om door deze troost gelukkig te leven en te sterven?

Ten eerste hoe groot mijn zonden en ellende zijn¹.
Ten tweede hoe ik van al mijn zonden en ellende verlost word².
Ten derde hoe ik God voor zo’n verlossing dankbaar moet zijn³.

¹ Mat. 9:12; Joh. 9:41; Rom 3:10; 1Joh. 1:9, 10. ² Luc. 24:46, 47; Joh. 17:3; Hand. 4:12; 10:43; 1Kor. 6:11; Tit. 3:3-7. ³ Ps. 50:14, 15; 116:12, 13; Mat. 5:16; Rom. 6:12, 13; Ef. 5:10; 2Tim. 2:15; 1Pet. 2:9, 12. Zie voorts Mat. 11:28-30; Ef. 5:8.

Waaruit kent u uw ellende?

Uit de wet van God¹.

¹ Rom. 3:20.

Wat eist God in zijn wet van ons?

Dat leert Christus ons in een samenvatting, Matteüs 22:37-40:
Gij zult de Here, uw God, liefhebben met geheel uw hart en met geheel uw ziel en met geheel uw verstand.
Dit is het grote en eerste gebod.
Het tweede, daaraan gelijk, is: Gij zult uw naaste liefhebben als uzelf.
Aan deze twee geboden hangt heel de Wet en de Profeten¹.

¹ Deut. 6:5; Lev. 19:18; Mar. 12:30, 31; Luc. 10:27.

Kunt u dit alles volbrengen?

Nee¹, want naar mijn aard ben ik erop uit om God en mijn naaste te haten².

¹ Rom. 3:10, 20, 23; 1Joh. 1:8, 10. ² Gen. 6:5; 8:21; Jer. 17:9; Rom. 7:23; 8:7; Ef. 2:3; Tit. 3:3.

Doet God de mens dan geen onrecht, dat Hij in zijn wet van hem eist wat hij niet doen kan?

Nee, want God heeft de mens zo geschapen, dat hij dit kon doen¹. Maar de mens heeft zichzelf en al zijn nakomelingen, op ingeving van de duivel en door moedwillige ongehoorzaamheid, van deze gaven beroofd².

¹ Gen. 1:27; Ef. 4:24. ² Gen. 3:4-6; Rom. 5:12; 1Tim 2:13, 14.

Wil God zo’n ongehoorzaamheid en afval ongestraft laten?

Beslist niet, maar God vertoornt Zich verschrikkelijk, zowel over de zonde die ons aangeboren is als over de zonden die wij doen.
Hij wil die dan ook door een rechtvaardig oordeel in tijd en eeuwigheid straffen¹, want Hij heeft gezegd: Vervloekt is een ieder die zich niet houdt aan alles wat geschreven is in het boek der wet, om dat te doen, Galaten 3:10².

¹ Gen. 2:17; Ex. 20:5; Ex. 34:7; Ps. 5:6; Nah. 1:2; Rom. 1:18; 5:12; Ef. 5:6; Heb. 9:27. ² Deut. 27:26.

Maar God is toch ook barmhartig?

God is wel barmhartig¹, maar Hij is ook rechtvaardig².
Daarom eist zijn gerechtigheid dat de zonde, die tegen de allerhoogste majesteit van God begaan is, ook met de zwaarste, dat is met de eeuwige straf aan lichaam en ziel gestraft wordt³.

¹ Ex. 20:6; 34:6, 7. ² Ex. 20:5; 23:7; 34:7; Ps. 7:10; ³ Nah. 1:2, 3; 2Tes. 1:9.

Hoe kunnen wij aan deze straf ontkomen en weer in genade aangenomen worden, nu wij naar Gods rechtvaardig oordeel straf in tijd en eeuwigheid verdiend hebben?

God wil dat aan zijn gerechtigheid wordt voldaan¹. Daarom moeten wij òf zelf òf door een ander volkomen betalen².

¹ Gen. 2:17; Ex. 20:5; 23:7; Ezech. 18:4; Heb. 10:30. ² Mat. 5:26; Rom. 8:3, 4.

Maar kunnen wij zelf betalen?

Op geen enkele manier. Wij maken de schuld juist elke dag groter¹.

¹ Job 4:18, 19; 9:2, 3; 15:16; Ps. 130:3; Mat. 6:12; 16:26; 18:25.

Kan een schepsel dat alleen maar schepsel is, voor ons betalen?

Nee, want ten eerste wil God geen ander schepsel straffen voor de schuld die de mens gemaakt heeft¹; ten tweede kan ook geen schepsel dat alleen maar schepsel is, de last van de eeuwige toorn van God tegen de zonde dragen en andere schepselen daarvan verlossen².

¹ Gen. 3:17; Ezech. 18:4. ² Ps 130:3; Nah. 1:6.

Wat voor een Middelaar en Verlosser moeten wij dan zoeken?

Een Middelaar die een echt¹ en rechtvaardig mens² is en toch sterker dan alle schepselen, dat wil zeggen: die tegelijk echt God is³.

¹ 1Kor. 15:21. ² Heb. 7:26. ³ Jes. 7:14; 9:5; Jer. 23:6; Luc. 11:22; Rom. 8:3, 4.

Waarom moet de Middelaar een echt en rechtvaardig mens zijn?

Omdat Gods gerechtigheid eist, dat de menselijke natuur, die gezondigd heeft, ook voor de zonde betaalt¹, en omdat een mens die zelf zondaar is, niet voor anderen kan betalen².

¹ Jes. 53:3-5; Jer. 33:15; Ezech. 18:4, 20; Rom. 5:12-15; 1Kor. 15:21; Heb. 2:14-16. ² Ps. 49:8; Heb. 7:26, 27; 1Pet. 3:18.

Waarom moet de Middelaar tegelijk echt God zijn?

Om uit kracht van zijn godheid¹ de last van Gods toorn² aan zijn menselijke natuur te kunnen dragen³, en ons de gerechtigheid en het leven te kunnen verwerven en teruggeven⁴.

¹ Jes. 9:5; Rom. 1:4; Heb. 1:3. ² Deut. 4:24; Nah. 1:6; Ps. 130:3. ³ Jes. 53:4, 11. ⁴ Jes. 53:5, 11; Jes. 54:8; Joh. 3:16; Hand. 20:28; 1Pet. 3:18.

Wie is dan deze Middelaar, die echt God¹ en tegelijk een echt² en rechtvaardig mens is³?

Onze Here Jezus Christus⁴, die ons door God geschonken is tot wijsheid, rechtvaardigheid, heiliging en tot een volkomen verlossing⁵.

¹ Jer. 23:6; Mal. 3:1; Rom. 8:3; Gal. 4:4; 1Joh. 5:20. ² Luc. 1:42; 2:6, 7; Rom. 1:3; Fil. 2:7; Heb. 2:14, 17; 4:15. ³ Jes. 53:9, 11; Jer. 23:5; Luc. 1:35; Joh. 8:46; Heb. 4:15; 7:26; 1Pet. 1:19; 2:22; 3:18. ⁴ Mat. 1:23; Luc. 2:11; Joh. 1:1, 14; 14:6; Rom. 9:5; 1Tim. 2:5; 3:16; Heb. 2:9. ⁵ 1Kor. 1:30; 2Kor. 5:21.

Waaruit weet u dat?

Uit het heilig evangelie. God heeft dat eerst zelf in het paradijs geopenbaard¹. Daarna heeft Hij het door de heilige aartsvaders² en profeten laten verkondigen³.
Ook heeft Hij dat evangelie van tevoren laten afbeelden door de offers en andere schaduwachtige gebruiken die Hij in de wet had voorgeschreven⁴.
Tenslotte heeft Hij het door zijn eniggeboren Zoon vervuld⁵.

¹ Gen. 3:15. ² Gen. 12:3; 22:18; 26:4; 49:10. ³ Jes. 42:1-4; 43:25; 49:6; 53; Jer. 23:5, 6; 31:32, 33; Micha 7:18-20; Joh. 5:46; Hand. 3:22-24; 10:43; Rom. 1:2; Heb. 1:1. ⁴ Kol. 2:17; Heb. 10:1, 7. ⁵ Rom. 10:4; Gal. 3:24; 4:4, 5; Kol. 2:17.

Krijgen dan alle mensen door Christus het heil terug, zoals zij in Adam veroordeeld zijn?

Nee¹, maar alleen zij die door waar geloof bij Hem worden ingelijfd en al zijn weldaden aannemen².

¹ Mat. 7:14; 22:14. ² Ps. 2:12; Mar. 16:16; Joh. 1:12, 13; 3:16, 18, 36; Rom. 3:22; 11:20; Heb. 4:2, 3; 5:9; 10:39; 11:6.

Wat is waar geloof?

Waar geloof is een stellig weten waardoor ik alles voor betrouwbaar houd, wat God ons in zijn Woord geopenbaard heeft¹.
Tegelijk is het een vast vertrouwen², dat de Heilige Geest³ door het evangelie in mijn hart werkt⁴, dat niet alleen aan anderen, maar ook aan mij vergeving van de zonden, eeuwige gerechtigheid en eeuwig heil⁵ door God geschonken zijn, enkel uit genade, alleen op grond van de verdienste van Christus⁶.

¹ Rom. 4:20, 21; Heb. 11:1, 3; Jak. 1:6. ² Ps. 9:11; Rom. 4:16-21; 5:1; 10:10; Ef. 3:12; Heb. 4:16. ³ Mat. 16:17; Joh. 3:5; 6:29; Hand. 16:14; 2Kor. 4:13; Ef. 2:8; Fil. 1:29. ⁴ Mar. 16:15; Hand. 10:44; 16:14; Rom. 1:16; 10:17; 1Kor. 1:21. ⁵ Hab. 2:4; Hand. 10:43; Rom. 1:17; Gal. 3:11; Heb. 10:10, 38. ⁶ Luc. 1:77, 78; Joh. 20:31; Hand. 10:43; Rom. 3:24; 5:19; Gal. 2:16.

Wat moet een christen geloven?

Alles wat ons in het Evangelie beloofd wordt.
Daarvan geven de artikelen van ons algemeen en ontwijfelbaar christelijk geloof een samenvatting¹.

¹ Mat. 28:19; Mar. 1:15; Joh. 20:31.

Apostolische Geloofsbelijdenis

Hoe luiden die artikelen?

Wat verstaat u onder Gods voorzienigheid?

De almachtige en tegenwoordige kracht van God¹, waardoor Hij hemel en aarde, met alle schepselen, als met zijn hand in stand houdt en zó regeert², dat loof en gras, regen en droogte³, vruchtbare en onvruchtbare jaren, eten en drinken, gezondheid en ziekte, rijkdom en armoede en alle dingen⁴, niet bij toeval, maar uit zijn vaderhand ons ten deel vallen⁵.

¹ Ps. 94:9, 10; Jes. 29:15, 16; Jer. 23:23, 24; Ezech. 8:12; Mat. 17:27; Hand. 17:25-28. ² Hebr. 1:3. ³ Jer. 5:24; Hand. 14:17. ⁴ Spr. 22:2; Joh. 9:3. ⁵ Spr. 16:33; Mat. 10:29.

Waarom is het voor ons belangrijk te weten dat God alles geschapen heeft en nog door zijn voorzienigheid in stand houdt?

Om in alle tegenspoed geduldig¹, in voorspoed dankbaar te zijn² en voor de toekomst dit vaste vertrouwen te hebben in onze trouwe God en Vader, dat geen schepsel ons van zijn liefde scheiden zal³. Want alle schepselen zijn zo in zijn hand, dat zij zich tegen zijn wil niet roeren of bewegen kunnen⁴.

¹ Job 1:21, 22; Ps. 39:10; Rom. 5:3, 4; Jak. 1:3. ² Deut. 8:10; 1Tes. 5:18. ³ Ps. 55:23; Rom. 5:4, 5; 8:38, 39. ⁴ Job 1:12; 2:6; Spr. 21:1; Hand. 17:25-28.

God de Zoon en onze verlossing

Waarom wordt de Zoon van God Jezus, dat is Verlosser, genoemd?

Omdat Hij ons verlost van al onze zonden¹, en omdat er bij niemand anders enig behoud te zoeken en te vinden is².

¹ Mat. 1:21; Hebr 7:25. ² Jes. 43:11; Joh. 15:4, 5; Hand. 4:11, 12; 1Tim. 2:5; 1Joh. 5:11, 12.

Geloven zij dan wel in de enige Verlosser Jezus, die hun behoud en welvaart bij de heiligen, bij zichzelf of ergens anders zoeken?

Nee, maar zij verloochenen met de daad de enige Verlosser Jezus, ook al roemen zij met de mond in Hem¹.
Want één van beide: òf Jezus is geen volkomen Verlosser, òf zij die deze Verlosser met waar geloof aannemen, moeten alles in Hem hebben wat voor hun behoud nodig is².

¹ 1Kor. 1:13, 30, 31; Gal. 5:4. ² Jes. 9:6; Joh. 1:16; Kol. 1:19, 20; 2:10; Heb. 12:2; 1Joh. 1:7.

Waarom wordt Hij Christus, dat is Gezalfde, genoemd?

Omdat Hij door God de Vader is aangesteld en met de Heilige Geest gezalfd¹ tot onze hoogste Profeet en Leraar, tot onze enige Hogepriester en tot onze eeuwige Koning.
Als Profeet en Leraar heeft Hij ons de verborgen raad en wil van God over onze verlossing volkomen geopenbaard².
Als Hogepriester heeft Hij ons met het enige offer van zijn lichaam verlost³ en blijft Hij met zijn voorbede steeds bij de Vader voor ons pleiten⁴.
Als Koning regeert Hij ons met zijn Woord en Geest, en beschermt en bewaart Hij ons bij de verworven verlossing⁵.

¹ Ps. 45:8; Jes. 61:1; Luc. 4:18; Hand. 10:38; Heb. 1:9. ² Deut. 18:15; Jes. 55:4; Mat. 11:27; Joh. 1:18; 15:15; Hand. 3:22. ³ Ps. 110:4; Heb. 7:21; 9:12, 14, 28; 10:12, 14. ⁴ Rom. 8:34; Heb. 7:25; 9:24; 1Joh. 2:1. ⁵ Ps. 2:6; Zach. 9:9; Mat. 21:5; 28:18; Luc. 1:33; Joh. 10:28; Opb. 12:10, 11.

Maar waarom wordt u een christen genoemd¹?

Omdat ik door het geloof een lid van Christus ben en zo deel heb aan zijn zalving², om:
als profeet zijn naam te belijden³,
als priester mijzelf als een levend dankoffer aan Hem te offeren⁴,
en als koning in dit leven met een vrij en goed geweten tegen de zonde en de duivel te strijden⁵ en na dit leven in eeuwigheid met Hem over alle schepselen te regeren⁶.

¹ Hand. 11:26. ² Jes. 59:21; Joël 2:28; Hand. 2:17; 1Kor. 6:15; 1Joh. 2:27. ³ Mat. 10:32, 33; Rom. 10:10. ⁴ Ex. 19:6; Rom. 12:1; 1Petr. 2:5; Opb. 1:6; 5:8, 10. ⁵ Rom. 6:12, 13; Gal. 5:16, 17; Ef. 6:11; 1Tim. 1:18, 19; 1Pet. 2:9, 11. ⁶ 2Tim. 2:12; Opb. 22:5.

Waarom wordt Christus de eniggeboren Zoon van God genoemd? Wij zijn toch ook Gods kinderen?

Omdat alleen Hij de eeuwige en natuurlijke Zoon van God is¹. Maar wij zijn om Christus' wil uit genade tot Gods kinderen aangenomen².

¹ Joh. 1:14, 18; 3:16; Rom. 8:32; Heb. 1:1, 2; 1Joh. 4:9. ² Joh. 1:12; Rom. 8:15-17; Gal. 4:6; Ef. 1:5, 6.

Waarom noemt u Hem onze Here?

Omdat Hij ons met lichaam en ziel, niet met goud of zilver, maar met zijn kostbaar bloed van al onze zonden vrijgekocht en uit alle macht van de duivel verlost heeft. Zo heeft Hij ons tot zijn eigendom gemaakt¹.

¹ Joh. 20:28; 1Kor. 6:20; 7:23; Ef. 1:7; 1Tim. 2:6; 1Pet. 1:18, 19; 2:9.

Wat belijdt u met de woorden: die ontvangen is van de Heilige Geest, geboren uit de maagd Maria?

De eeuwige Zoon van God, die echt en eeuwig God is en blijft¹, heeft door de werking van de Heilige Geest echte menselijke natuur aangenomen² uit het vlees en bloed van de maagd Maria³, om het ware zaad van David te zijn⁴, zijn broeders in alles gelijk, maar zonder zonde⁵.

¹ Mat. 1:23; 3:17; 16:16; 17:5; Mar. 1:11; Joh. 1:1; 17:3, 5; 20:28; Rom. 1:3, 4; 9:5; Fil. 2:6; Kol. 1:15, 16; Tit. 2:13; Heb. 1:3; 1Joh. 5:20. ² Mat. 1:18, 20; Luc. 1:35. ³ Luc. 1:31, 42, 43; Joh. 1:14; Gal. 4:4. ⁴ 2Sam. 7:12; Ps. 132:11; Mat. 1:1; Luc. 1:32; Hand. 2:30, 31; Rom. 1:3. ⁵ Fil. 2:7; Heb. 2:14, 17; 4:15; 7:26, 27.

Wat is voor u de waarde van de heilige ontvangenis en geboorte van Christus?

Zo is Hij onze Middelaar¹, die met zijn onschuld en volkomen heiligheid mijn zonde, waarin ik ontvangen en geboren ben, voor Gods aangezicht bedekt².

¹ Heb. 2:16-18; 7:26, 27. ² Ps. 32:1; Jes. 53:11; Rom. 8:3, 4; 1Kor. 1:30, 31; Gal. 4:4, 5; 1Pet. 1:18, 19; 3:18.

Wat is voor ons de waarde van de opstanding van Christus?

Ten eerste heeft Hij door zijn opstanding de dood overwonnen, om ons te doen delen in de gerechtigheid, die Hij door zijn dood voor ons had verworven¹.
Ten tweede worden ook wij door zijn kracht nu al opgewekt tot een nieuw leven².
Ten derde is de opstanding van Christus voor ons een onderpand van onze opstanding in heerlijkheid³.

¹ Rom. 4:25; 1Kor. 15:16-18; 1Pet. 1:3. ² Rom. 6:4; Kol. 3:1-3; Ef. 2:4-6. ³ Rom. 8:11; 1Kor. 15:20-22.

Wat belijdt u met de woorden: opgevaren naar de hemel?

Dat Christus voor de ogen van zijn discipelen van de aarde naar de hemel is opgenomen¹ en daar ons ten goede is², totdat Hij terugkomt om te oordelen de levenden en de doden³.

¹ Mar. 16:19; Luc. 24:51; Hand. 1:9. ² Rom. 8:34; Ef. 4:10; Kol. 3:1; Heb. 4:14; 7:24, 25; 9:24. ³ Mat. 24:30; Hand. 1:11.

Is Christus dan niet bij ons tot aan de voleinding van de wereld, zoals Hij ons beloofd heeft¹?

Christus is echt mens en echt God. Naar zijn menselijke natuur is Hij niet meer op aarde², maar naar zijn godheid, majesteit, genade en Geest verlaat Hij ons nooit meer³.

¹ Mat. 28:20. ² Mat. 26:11; Joh. 16:28; Joh. 17:11; Hand. 3:21; Heb. 8:4. ³ Mat. 28:20; Joh. 14:16-18; 16:13; Ef. 4:8.

Maar als de menselijke natuur niet overal is waar de godheid is, worden dan de twee naturen in Christus niet van elkaar gescheiden?

Beslist niet. Want zijn godheid kan door niets ingesloten worden en is overal tegenwoordig¹. Daaruit volgt dat deze godheid wel buiten haar aangenomen mensheid is², maar toch ook in haar is en persoonlijk met haar verenigd blijft.

¹ Jes. 66:1; Jer. 23:23, 24; Hand. 7:49; 17:27, 28. ² Mat. 28:6; Joh. 3:13; 11:15; Kol. 2:9.

Wat is voor ons de waarde van de hemelvaart van Christus?

Ten eerste is Hij in de hemel voor het aangezicht van zijn Vader om voor ons te pleiten¹.
Ten tweede hebben wij in Hem ons vlees in de hemel tot een onderpand, dat Hij als het Hoofd ons, zijn leden, ook tot Zich nemen zal².
Ten derde zendt Hij ons zijn Geest als tegenpand³; door zijn kracht zoeken wij wat boven is, waar Christus zit aan de rechterhand van God, en niet wat op de aarde is⁴.

¹ Rom. 8:34; 1Joh. 2:1. ² Joh. 14:2, 3; Joh. 17:24; Ef. 2:6. ³ Joh. 14:16; 16:7; Hand. 2:33; 2Kor. 1:22; 5:5. ⁴ Fil. 3:20; Kol. 3:1.

Waarom wordt eraan toegevoegd: en zit aan de rechterhand van God?

Christus is opgevaren naar de hemel om Zich daar te bewijzen als het Hoofd van zijn christelijke kerk¹, door wie de Vader alle dingen regeert².

¹ Ef. 1:20-23; Kol. 1:18. ² Mat. 28:18; Joh. 5:22.

Wat is voor ons de waarde van deze heerlijkheid van ons Hoofd Christus?

Ten eerste giet Hij door zijn Heilige Geest in ons, zijn leden, de hemelse gaven uit¹.
Ten tweede beschermt en bewaart Hij ons met zijn macht tegen alle vijanden².

¹ Hand. 2:33; Ef. 4:8, 10-12. ² Ps. 2:9; 110:1, 2; Joh. 10:28; Ef. 4:8; Opb. 12:5.

Welke troost schenkt u de wederkomst van Christus om te oordelen de levenden en de doden?

Dat ik in alle droefheid en vervolging met opgeheven hoofd juist Hem als Rechter uit de hemel verwacht, die Zich eerst om mij voor Gods rechterstoel gesteld en heel de vloek van mij weggenomen heeft¹.
Hij zal dan al zijn en mijn vijanden aan de eeuwige ondergang overgeven², maar mij met alle uitverkorenen tot Zich nemen in de hemelse blijdschap en heerlijkheid³.

¹ Luc. 21:28; Rom. 8:23, 24; Fil. 3:20; 1Tes. 4:16; Tit. 2:13. ² Mat. 25:41-43; 2Tes. 1:6, 8, 9. ³ Mat. 25:34-36; 2Tes. 1:7, 10.

God de Heilige Geest en onze heiliging

Wat gelooft u van de Heilige Geest?

Ten eerste dat Hij samen met de Vader en de Zoon echt en eeuwig God is¹.
Ten tweede dat Hij ook mij gegeven is², om mij door waar geloof aan Christus en al zijn weldaden deel te geven³, mij te troosten⁴ en eeuwig bij mij te blijven⁵.

¹ Gen. 1:2; Hand. 5:3, 4; 1Kor. 2:10; 3:16; 6:19. ² Mat. 28:19; 2Kor. 1:21, 22; Gal. 3:14; 4:6; Ef. 1:13. ³ Joh. 16:14; 1Kor. 2:12; 1Pet. 1:2. ⁴ Joh. 15:26; Hand. 9:31. ⁵ Joh. 14:16, 17; 1Pet. 4:14.

Wat gelooft u van de heilige, algemene, christelijke kerk?

Dat de Zoon van God¹ uit het hele menselijke geslacht² Zich een gemeente³, die tot het eeuwige leven uitverkoren is⁴, van het begin van de wereld tot aan het einde⁵ vergadert, beschermt en onderhoudt⁶. Hij doet dit door zijn Geest en Woord⁷ in eenheid van het ware geloof⁸.
En ik geloof dat ik van deze gemeente een levend lid ben⁹ en eeuwig zal blijven¹⁰.

¹ Joh. 10:11; Ef. 4:11-13; 5:25, 26. ² Gen. 26:4; Jes. 49:6; Rom. 10:12, 13; Opb. 5:9. ³ Ps. 111:1; Hand. 20:28; Heb. 12:22, 23. ⁴ Rom. 8:29, 30; Ef. 1:10-14; 1Pet. 2:9. ⁵ Ps. 71:17, 18; Jes. 59:21; 1Kor. 11:26. ⁶ Ps. 129:4, 5; Mat. 16:18; Joh. 10:16, 28. ⁷ Jes. 59:21; Rom. 1:16; 10:14-17; Ef. 5:26. ⁸ Joh. 17:21; Hand. 2:42; Ef. 4:3-6; 1Tim. 3:15. ⁹ Rom. 8:10; 1Joh. 3:14, 19-21. ¹⁰ Ps. 23:6; Joh. 10:28; Rom. 8:35-39; 1Kor. 1:8,9; 1Pet. 1:5; 1Joh. 2:19.

Wat verstaat u onder de gemeenschap der heiligen?

Ten eerste dat de gelovigen allen samen en ieder persoonlijk als leden gemeenschap hebben met de Here Christus en deel hebben aan al zijn schatten en gaven¹.
Ten tweede dat ieder verplicht is zijn gaven tot nut en heil van de andere leden gewillig en met vreugde te gebruiken².

¹ Rom. 8:32; 1Kor. 6:17; 12:12, 13; 1Joh. 1:3. ² 1Kor. 12:21; 13:1-7; Fil. 2:2-5.

Wat belijdt u met de woorden: vergeving van de zonden?

Omdat Christus voldaan heeft, wil God nooit meer denken aan al mijn zonden¹, ook niet aan mijn zondige aard², waartegen ik mijn leven lang moet strijden. Maar God schenkt mij uit genade de gerechtigheid van Christus³, zodat ik nooit meer door Hem veroordeeld word⁴.

¹ Ps. 103:3, 10, 12; Jer. 31:34; Micha 7:19; 2Kor. 5:19. ² Rom. 7:23-25. ³ 2Kor. 5:21; 1Joh. 1:7; 2:1, 2. ⁴ Joh. 3:18; 5:24.

Welke troost geeft u de opstanding van het vlees?

Dat niet alleen mijn ziel na dit leven terstond tot haar Hoofd Christus opgenomen zal worden¹, maar dat ook dit mijn vlees, door de kracht van Christus opgewekt, weer met mijn ziel verenigd en aan het verheerlijkt lichaam van Christus gelijkvormig zal worden².

¹ Luc. 16:22; 20:37, 38; 23:43; Fil. 1:21, 23; Opb. 14:13. ² Job 19:25-27; 1Kor. 15:53, 54; Fil. 3:21; 1Joh. 3:2.

Welke troost put u uit het artikel over het eeuwige leven?

Evenals ik nu al het begin van de eeuwige vreugde in mijn hart voel¹, zal ik ook na dit leven volkomen heerlijkheid bezitten, die geen oog heeft gezien en geen oor heeft gehoord en die in geen mensenhart is opgekomen, en wel om God daarin eeuwig te prijzen².

¹ Joh. 17:3; 2Kor. 5:2, 3. ² Joh. 17:24; 1Kor. 2:9.

De rechtvaardiging

Wat hebt u er nu aan, dat u dit alles gelooft?

Dat ik in Christus voor God rechtvaardig ben en een erfgenaam van het eeuwige leven¹.

¹ Hab. 2:4; Joh. 3:36; Rom. 1:17.

Hoe bent u rechtvaardig voor God?

Alleen door waar geloof in Jezus Christus¹.
Al klaagt mijn geweten mij aan, dat ik tegen alle geboden van God zwaar gezondigd en geen daarvan gehouden heb en dat ik nog altijd uit ben op elk kwaad², toch schenkt God mij, zonder enige verdienste van mijn kant, alleen uit genade³, de volkomen voldoening, gerechtigheid en heiligheid van Christus⁴. Hij rekent mij die toe⁵, alsof ik nooit zonde had gehad of gedaan, ja, alsof ik zelf al de gehoorzaamheid volbracht had die Christus voor mij volbracht heeft⁶.
Aan deze weldaad heb ik alleen deel, als ik die met een gelovig hart aanneem⁷.

¹ Rom. 3:21-26; 5:1, 2; Gal. 2:16; Ef. 2:8, 9; Fil. 3:9. ² Rom. 3:9; 7:23. ³ Deut. 9:6; Ezech. 36:22; Rom. 3:24; 7:23-25; Ef. 2:8; Tit. 3:5. ⁴ 1Joh. 2:1, 2. ⁵ Rom. 4:4-8; 2Kor. 5:19. ⁶ 2Kor. 5:21. ⁷ Joh. 3:18; Rom 3:22.

Waarom zegt u dat u alleen door het geloof rechtvaardig bent?

Niet omdat ik door de waarde van mijn geloof voor God aangenaam ben. Maar alleen de voldoening, gerechtigheid en heiligheid van Christus is mijn gerechtigheid voor God¹. En alleen door het geloof kan ik die aannemen en tot mijn eigendom maken².

¹ 1Kor. 1:30; 2:2. ² 1Joh. 5:10.

Maar waarom kunnen onze goede werken niet de gerechtigheid voor God of een deel daarvan zijn?

Omdat de gerechtigheid die voor Gods gericht bestaan kan, geheel volmaakt en in alle opzichten met Gods wet in overeenstemming moet zijn¹, terwijl zelfs onze beste werken in dit leven allemaal onvolmaakt en met zonden bevlekt zijn².

¹ Deut. 27:26; Gal. 3:10. ² Jes. 64:6.

Maar hebben onze goede werken dan geen verdienste? God wil ze toch in dit en in het toekomstige leven belonen?

Deze beloning wordt niet uit verdienste, maar uit genade gegeven¹.

¹ Luc. 17:10.

Maar maakt deze leer de mensen niet zorgeloos en goddeloos?

Nee, want het kan niet anders, of ieder die door waar geloof in Christus ingeplant is, brengt vruchten van dankbaarheid voort¹.

¹ Mat. 7:18; Joh. 15:5.

Woord en sacramenten

Nu alleen het geloof ons aan Christus en aan al zijn weldaden deel geeft, waar komt dit geloof vandaan?

Van de Heilige Geest¹, die het geloof in ons hart werkt door de verkondiging van het heilig evangelie² en het versterkt door het gebruik van de sacramenten³.

¹ Joh. 3:5; 1Kor. 2:12; 12:3; Ef. 1:17, 18; 2:8; Fil. 1:29. ² Hand. 16:14; Rom. 10:17; 1Pet. 1:23. ³ Mat. 28:19.

Wat zijn sacramenten?

Sacramenten zijn heilige zichtbare tekenen en zegels, die God ingesteld heeft om ons door het gebruik daarvan de belofte van het evangelie nog beter te doen verstaan en te verzegelen.
Deze belofte houdt in dat Hij ons om het enige offer van Christus, aan het kruis volbracht, vergeving van zonden en eeuwig leven uit genade schenkt¹.

¹ Gen. 17:11; Lev. 6:25; Deut. 30:6; Jes. 6:6, 7; 54:9; Ezech. 20:12; Rom. 4:11; Heb. 9:7, 9; 9:24.

Hebben het woord en de sacramenten beide als doel ons geloof te wijzen op het offer van Jezus Christus aan het kruis, als de enige grond van ons heil¹?

Ja, want de Heilige Geest leert ons in het evangelie en bevestigt ons door de sacramenten, dat ons volkomen heil rust in het enige offer van Christus, dat voor ons aan het kruis gebracht is.

¹ Rom. 6:3; Gal. 3:27.

Hoeveel sacramenten heeft Christus in het nieuwe verbond ingesteld?

Twee, namelijk de heilige doop en het heilig avondmaal.

De heilige Doop

Hoe wordt u in de heilige doop onderwezen en ervan verzekerd, dat het enige offer van Christus aan het kruis u ten goede komt?

Christus heeft het waterbad van de doop ingesteld¹ en daarbij beloofd, dat ik met zijn bloed en Geest van de onreinheid van mijn ziel, dat is van al mijn zonden, gewassen ben². Dit is even zeker als ik gewassen ben met het water, dat de onreinheid van het lichaam wegneemt.

¹ Mat. 28:19. ² Mat. 3:11; Mar. 1:4; 16:16; Luc. 3:3; Joh. 1:33; Hand. 2:38; Rom. 6:3, 4; 1Pet. 3:21.

Wat betekent dat: met het bloed en de Geest van Christus gewassen te zijn?

Dat wij van God vergeving van de zonden hebben uit genade, om het bloed van Christus, dat Hij in zijn offer aan het kruis voor ons vergoten heeft¹.
Verder ook, dat wij door de Heilige Geest vernieuwd en tot leden van Christus geheiligd zijn, zodat wij hoe langer hoe meer van de zonde afsterven en godvrezend en onberispelijk leven².

¹ Ezech. 36:25; Zach. 13:1; Heb. 12:24; 1Pet. 1:2; Opb. 1:5; 7:14. ² Ezech. 36:26, 27; Joh. 1:33; 3:5; Rom. 6:4; 1Kor. 6:11; 12:13; Kol. 2:11, 12.

Waar heeft Christus ons beloofd dat Hij ons even zeker met zijn bloed en Geest wassen wil, als wij met het doopwater gewassen worden?

In de instelling van de doop, die zo luidt: Gaat dan heen, maakt alle volken tot mijn discipelen en doopt hen in de naam van de Vader en de Zoon en de Heilige Geest, Matteüs 28:19.
En:Wie gelooft en zich laat dopen, zal behouden worden, maar wie niet gelooft, zal veroordeeld worden, Marcus 16:16.
Deze belofte wordt herhaald waar de Schrift de doop het bad van de wedergeboorte en de afwassing van de zonden noemt, Titus 3:5; Handelingen 22:16.

Is dat waterbad dan de afwassing van de zonden zelf?

Nee¹, want alleen het bloed van Jezus Christus en de Heilige Geest reinigen ons van alle zonden².

¹ Mat. 3:11; Ef. 5:26; 1Pet. 3:21. ² 1Kor. 6:11; 1Joh. 1:7.

Waarom noemt de Heilige Geest de doop dan het bad van de wedergeboorte en de afwassing van de zonden?

God zegt dat niet zonder dringende reden.